แขกแบบไหนต้องแจ้ง ตม.30 แบบไหนไม่ต้องแจ้ง

หลักการ

มาตรา 38 พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 ใช้กับการรับ “คนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว” เข้าพัก และ “คนต่างด้าว” ในกฎหมายนี้หมายถึงบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย ดังนั้นคำถามสำคัญคือ แขกมีสัญชาติไทยหรือไม่ และได้รับอนุญาตให้อยู่แบบชั่วคราวหรือไม่

ต้องแจ้ง

• นักท่องเที่ยวทุกคน ทั้งที่ได้รับยกเว้นวีซ่าและถือวีซ่าท่องเที่ยว
• แขกที่พักคืนเดียว กฎหมายนับ 24 ชั่วโมงจากเวลาเข้าพัก ไม่ได้ยกเว้นตามจำนวนคืน
• เด็ก กฎหมายไม่ได้ยกเว้นตามอายุ แจ้งเด็กทุกคนที่มาพร้อมครอบครัว
• ผู้ถือวีซ่าระยะยาว เช่น วีซ่าทำงาน เกษียณ นักเรียน หรือคู่สมรส ซึ่งยังเป็นการอยู่แบบชั่วคราว
• ผู้ถือบัตรผ่านแดน จากประเทศเพื่อนบ้าน มีกรณีจริงที่ ตม.เชียงรายปรับเจ้าบ้านที่ไม่แจ้งการเข้าพักของชาวเมียนมาที่ถือเอกสารผ่านแดน
• ชาวต่างชาติที่พักบ้านเพื่อนหรือญาติ เจ้าบ้านเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง แม้ไม่ได้เก็บค่าที่พัก

ไม่ต้องแจ้ง

• คนไทย
• คนสองสัญชาติที่มีสัญชาติไทย เพราะไม่ใช่ “คนต่างด้าว” ตามกฎหมาย ควรขอดูบัตรประชาชนหรือพาสปอร์ตไทยไว้เป็นหลักฐาน

กรณีที่ควรถาม ตม. ในพื้นที่

• ผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวร (Permanent Resident): ถ้อยคำของมาตรา 38 พูดถึงคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ชั่วคราว ผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรจึงไม่อยู่ในถ้อยคำนี้โดยตรง แต่การปฏิบัติอาจต่างกันในแต่ละพื้นที่
• นักการทูต: มาตรา 15 ยกเว้นบุคคลในคณะผู้แทนทางทูตจาก “หน้าที่ของคนต่างด้าว” แต่ ตม.30 เป็นหน้าที่ของผู้ให้ที่พัก จึงไม่ชัดเจนว่าได้รับยกเว้นด้วยหรือไม่
• ชาวต่างชาติที่เป็นเจ้าของคอนโดและพักเอง: ไม่มีผู้ให้ที่พักคนอื่น หลายพื้นที่ขอให้เจ้าของแจ้งเอง ควรสอบถาม ตม. ที่ดูแลพื้นที่นั้น

ถ้าไม่แน่ใจ แจ้งไว้ก่อนปลอดภัยกว่า การแจ้งเกินไม่มีโทษ แต่การไม่แจ้งมีโทษปรับ (ดู ค่าปรับ ตม.30)